Styczeń 2026 przynosi zmiany, które najbardziej widać w codziennej pracy: inaczej umawiamy pacjentów, inaczej krąży informacja z ratownictwa i inaczej wygląda kompletność skierowań. Ten tekst zbiera najważniejsze nowości w prostych słowach i pokazuje, co to oznacza w praktyce pielęgniarki i położnej. 

Najważniejsza jest centralna e-rejestracja, bo od 1 stycznia 2026 r. przestaje być pilotażem i staje się obowiązkowym kanałem umawiania (po stronie świadczeniodawców) na początek:

• dla pierwszej wizyty u kardiologa
• badań profilaktycznych: mammografii i cytologii, (są tu także elementy programu raka szyjki macicy, np. testy HPV, zależnie od ścieżki programu).  

W praktyce oznacza to, że pacjent coraz częściej przyjdzie do poradni lub pracowni z informacją „zapisałam się w IKP/mojeIKP”, a personel rejestracji i zespoły medyczne muszą umieć wytłumaczyć, jak działa ten tryb, co można odwołać/przełożyć i dlaczego część terminów „idzie systemem”, a część jeszcze może funkcjonować równolegle w lokalnym grafik. Dla pielęgniarki/położnej na oddziale lub w poradni to nie jest temat „informatyczny”, ale bardziej temat edukacji pacjenta i porządkowania ścieżki, żeby pacjent nie krążył między rejestracją a gabinetem z pytaniem „to ja mam termin czy nie mam?”.  

Drugą zmianą, która realnie dotknie szpitale (zwłaszcza SOR/izby przyjęć, ale też oddziały, które przejmują pacjentów), jest obowiązek obsługi nowych dokumentów elektronicznej dokumentacji medycznej z ratownictwa medycznego od 1 stycznia 2026 r.: Karty Medycznych Czynności Ratunkowych (KMCR) oraz Karty Medycznej Lotniczego Zespołu Ratownictwa Medycznego (KMLZRM). Sens tej zmiany jest prosty: dane o stanie pacjenta, czynnościach wykonanych w ZRM, podanych lekach, parametrach i decyzjach medycznych mają być dostępne w uporządkowanej formie w EDM, a nie „tylko” w papierze lub w lokalnym systemie. Z perspektywy praktyka najważniejsze jest to, żeby w przyjęciu pacjenta z ZRM mieć nawyk sprawdzenia czy dokumenty EDM zostały poprawnie odebrane i gdzie w systemie są widoczne, bo to skraca czas zbierania wywiadu w sytuacji nagłej i zmniejsza ryzyko powtórzenia leków lub przeoczenia informacji.  

Trzecia zmiana dotyczy dokumentacji medycznej i bardziej dotyczy lekarzy, ale warto mieć również jej świadomość. Rozporządzenie, które wchodzi w życie 1 stycznia 2026 r., porządkuje to, co jest wpisywane jako rozpoznanie. Od tej daty w dokumentacji należy wpisywać nazwę i numer statystyczny rozpoznania według obowiązującej Międzynarodowej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (czyli w praktyce: kod i nazwa, a nie same ogólniki). Jednocześnie doprecyzowano elementy skierowania: ma ono zawierać m.in. oznaczenie podmiotu i adres miejsca wystawienia, rodzaj badania/konsultacji/leczenia zgodny z Międzynarodową Klasyfikacją Procedur Medycznych, rozpoznanie stanowiące przyczynę skierowania i rozpoznania współistniejące w oparciu o klasyfikację chorób, a także numer umowy z NFZ, w ramach której skierowanie wystawiono. 

To brzmi jak zadanie dla lekarza i rejestracji, ale w praktyce pielęgniarka/położna często jest tą osobą, która „wyłapuje” błędy na wejściu: pacjent ma wykonać badanie „na jutro”, a skierowanie jest niekompletne, więc trzeba szybko uratować ciągłość diagnostyki. Dobra wiadomość jest taka, że ustawodawca przewidział okres przejściowy: skierowania wystawione przed wejściem w życie zmian zachowują ważność, a do 30 czerwca 2026 r. skierowania mogą być wystawiane na dotychczasowych zasadach. To jest czas, w którym, warto uzgodnić prostą procedurę: co robimy, gdy brakuje wymaganych pól, kto kontaktuje wystawiającego, a kiedy przekładamy termin i jak to dokumentujemy, żeby „nie zniknęły fakty”.  

Równolegle od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje nowa lista leków refundowanych (pisaliśmy o niej tutaj). Dla praktyków oznacza to przede wszystkim dwie rzeczy: po pierwsze, część pacjentów będzie miała zmienione odpłatności (albo pojawią się nowe terapie i wskazania), a po drugie, w okresie przełomu zawsze rośnie liczba pytań pacjentów przy wypisie i w poradniach: „czy dalej mam brać to samo, czy jest odpowiednik, czy to nadal jest refundowane?”. Warto pamiętać, że nawet jeśli wypis i ordynacja są lekarskie, to edukacja lekowa i wychwycenie ryzyka „nie wykupię, bo za drogo” bardzo często dzieją się w rozmowie z pielęgniarką/położną i to często jest moment, w którym ratujemy adherencję leczenia.  

Na styku procedur i organizacji opieki pojawia się też zmiana ważna dla stomatologii dziecięcej. W rozporządzeniu dotyczącym świadczeń gwarantowanych stomatologicznych dodano katalog sytuacji, kiedy „znieczulenie ogólne przysługuje” (m.in. alergie na znieczulenia miejscowe, określone sytuacje kliniczne u dzieci i młodzieży do 18 r.ż., dzieci do 3 r.ż. niewspółpracujące przy dużym zakresie leczenia itd.).  Dla większości pielęgniarek i położnych nie będzie to codzienny temat, ale jeśli pracujesz w obszarze pediatrii, anestezjologii, stomatologii lub w miejscu, gdzie kieruje się dzieci na leczenie stomatologiczne w znieczuleniu ogólnym, warto wiedzieć, o tej zmianie. 

Źródła:

Centralna e-rejestracja - https://pacjent.gov.pl/e-rejestracja Dostęp: 2.01.2026

Centralna e-rejestracja - https://pacjent.gov.pl i https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/centralna-e-rejestracja-juz-obowiazuje Dostęp: 2.01.2026

Centrum e-zdrowie. EDM dla zespołów ratownictwa i szpitali – obowiązkowe od 1 stycznia 2026 r. https://cez.gov.pl/pl/page/o-nas/aktualnosci/edm-dla-zespolow-ratownictwa-i-szpitali-obowiazkowe-od-1-stycznia-2026-r Dostęp: 2.01.2026

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 19 grudnia 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów, zakresu i wzorów dokumentacji medycznej oraz sposobu jej przetwarzania. https://www.dziennikustaw.gov.pl/D2025000185301.pdf Dostęp: 2.01.2026

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 lipca 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzajów elektronicznej dokumentacji medycznej. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250000001/O/D20250001.pdf Dostęp: 2.01.2026

Zdjęcie: Adobe Stock