Ministerstwo Zdrowia opublikowało zasady realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027. Szczepienia pozostają bezpłatne dla osób uprawnionych do świadczeń finansowanych ze środków publicznych, ale zmienia się m.in. sposób organizacji zapisów. Pacjent nie będzie potrzebował e-skierowania. W sezonie 2026/2027 stosowana będzie szczepionka Spikevax XFG.

7 września 2026 roku Ministerstwo Zdrowia opublikowało Komunikat nr 39 dotyczący realizacji szczepień przeciw COVID-19 w nadchodzącym sezonie. Zgodnie z nim szczepionki zostaną zakupione przez Ministra Zdrowia, natomiast koszt kwalifikacji do szczepienia oraz jego wykonania będzie finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Szczepienia mają charakter szczepień zalecanych i są kierowane przede wszystkim do osób najbardziej narażonych na ciężki przebieg COVID-19.

Szczepienie bez e-skierowania

Jedną z ważniejszych zmian organizacyjnych w sezonie 2026/2027 jest rezygnacja z e-skierowania na szczepienie przeciw COVID-19. Pacjent będzie mógł zapisać się bezpośrednio w wybranym punkcie szczepień, korzystając z terminów udostępnianych przez daną placówkę. Szczepienia będą realizowane w przychodniach POZ oraz w aptekach ogólnodostępnych posiadających umowę z NFZ na wykonywanie szczepień.

Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało jednocześnie, że o uruchomieniu Centralnej e-Rejestracji oraz możliwości zapisywania się na szczepienie poprzez IKP i aplikację mojeIKP poinformuje w osobnym komunikacie.

Jaka szczepionka będzie stosowana w sezonie 2026/2027?

W sezonie 2026/2027 szczepienia będą realizowane szczepionką Spikevax XFG.

• u osób w wieku 12 lat i starszych stosowana będzie dawka 50 mikrogramów w jednodawkowej ampułko-strzykawce 0,5 ml
• dla dzieci przeznaczona jest dawka pediatryczna: 25 mikrogramów/0,25 ml, również dostarczana w jednodawkowych ampułko-strzykawkach
• u osób z ciężkim niedoborem odporności możliwe jest zastosowanie dodatkowej dawki właściwej dla wieku po upływie co najmniej 2 miesięcy od poprzedniego szczepienia
• w przypadku dzieci od 6 miesiąca do 4 roku życia bez historii wcześniejszych szczepień trzecią dawkę można zastosować co najmniej 28 dni po drugiej dawce.

O odrębnym schemacie postępowania u osoby z ciężkim niedoborem odporności każdorazowo decyduje lekarz.

Według Ministerstwa Zdrowia szczepienie jest zalecane  dla osób obciążonych największym ryzykiem ciężkiego przebiegu choroby. Są to osoby powyżej 60. roku życia, szczególnie w wieku 75 lat i starsze, a także dzieci, młodzież i dorośli z chorobami współistniejącymi, m.in. cukrzycą, przewlekłymi chorobami układu oddechowego, przewlekłą chorobą nerek lub wątroby, chorobami układu sercowo-naczyniowego, otyłością olbrzymią z BMI ≥40, zaburzeniami neurorozwojowymi, aktywną chorobą nowotworową oraz immunosupresją wynikającą z choroby lub stosowanego leczenia.

Szczepienie jest również szczególnie wskazane mieszkańcom placówek opieki długoterminowej i ich opiekunom, kobietom w ciąży oraz pracownikom ochrony zdrowia mającym bezpośredni kontakt z pacjentami lub osobami przebywającymi w placówkach opieki długoterminowej.

W przypadku kobiet w ciąży Ministerstwo Zdrowia zwraca uwagę także na znaczenie szczepienia dla zmniejszenia ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19 u niemowląt.

COVID-19 i grypa podczas jednej wizyty

Resort zdrowia przypomina, że jednoczesne podanie sezonowej szczepionki przeciw COVID-19 i szczepionki przeciw grypie jest postępowaniem zalecanym i uznawanym za bezpieczne. Szczepionkę przeciw COVID-19 można również podać w dowolnym czasie przed innymi szczepieniami lub po nich. Dotyczy to szczepionek żywych, inaktywowanych oraz szczepień zalecanych kobietom w ciąży.

Nie będzie obowiązkowego kwestionariusza przesiewowego

W sezonie 2026/2027 nie obowiązuje kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem przeciw COVID-19. Nie jest jednak równoznaczen z rezygnacją z kwalifikacji do szczepienia. Kwalifikacja nadal jest elementem realizacji szczepienia, a wpis dotyczący kwalifikacji oraz informacja o podaniu szczepionki muszą zostać obowiązkowo wprowadzone do elektronicznej Karty Szczepień.

Odbiór szczepionek 

W sezonie 2026/2027 preparaty będą przechowywane w stanie zamrożonym przez RARS, a po rozmrożeniu przekazywane poprzez Centralną Bazę Rezerw Sanitarno-Epidemiologicznych, wojewódzkie i następnie powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne. Punkty szczepień będą odbierały szczepionki z PSSE własnym transportem, z zachowaniem warunków zimnego łańcucha.

Po rozmrożeniu szczepionka zachowuje ważność przez 30 dni. Trzeba jednak zwrócić szczególną uwagę na datę znajdującą się na etykiecie konkretnego opakowania. Ze względu na czas potrzebny na dystrybucję z RARS do PSSE preparat odbierany przez punkt szczepień może mieć już mniej niż 14 dni pozostałego terminu przydatności.

Preparaty przeznaczone dla osób od 12. roku życia będą dostarczane w jednodawkowych ampułko-strzykawkach (PFS) pakowanych po 10 sztuk.

Szczepionki pediatryczne również będą dostarczane jako jednodawkowe ampułko-strzykawki, ale w opakowaniach zawierających po jednej sztuce.

Jakie zmiany z punktu widzenia pielęgniarki:

Z perspektywy pielęgniarek i innych osób pracujących w punktach szczepień tegoroczny komunikat przynosi kilka zmian organizacyjnych. Pacjent nie potrzebuje e-skierowania, nie obowiązuje dotychczasowy kwestionariusz przesiewowy, ale kwalifikacja oraz dokumentacja w e-Karcie Szczepień pozostają obowiązkowe. Preparat Spikevax XFG jest dostarczany w jednodawkowych ampułko-strzykawkach, a przy odbiorze szczepionki szczególnego znaczenia nabiera kontrola rzeczywistego terminu jej przydatności po rozmrożeniu.

Warto również pamiętać, że szczepienie przeciw COVID-19 może być wykonywane podczas tej samej wizyty co szczepienie przeciw grypie. To informacja szczególnie przydatna w edukacji pacjentów należących do grup zwiększonego ryzyka ciężkiego przebiegu infekcji.

Źródło: Komunikat nr 39 Ministra Zdrowia w sprawie realizacji szczepień przeciw COVID-19 w sezonie 2026/2027, opublikowany 7 września 2026 r. 

Stan informacji: 7 września 2026 r. Organizacja szczepień, dostępność preparatów oraz zasady rejestracji mogą być aktualizowane w kolejnych komunikatach Ministerstwa Zdrowia.

Materiał ma charakter edukacyjny i informacyjny i jest przeznaczony dla personelu medycznego, studentów kierunków medycznych oraz innych osób wykonujących zawody medyczne. Nie zastępuje aktualnych wytycznych, Charakterystyki Produktu Leczniczego, procedur obowiązujących w danej placówce ani indywidualnej kwalifikacji pacjenta do szczepienia. W praktyce należy każdorazowo korzystać z aktualnych komunikatów Ministerstwa Zdrowia, obowiązujących procedur oraz dokumentacji produktu leczniczego.

zdjęcie: adobe stock