Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia (projekt z 19 stycznia 2026 r.) zmienia rozporządzenie z 10 lipca 2023 r. dotyczące kwalifikacji wymaganych na poszczególnych stanowiskach w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami. W praktyce m.in. dotyczy przede wszystkim tych podmiotów np. SPZOZów, które nie działają jako przedsiębiorcy i muszą stosować wykaz stanowisk oraz przypisane do nich wymagania kwalifikacyjne przy zatrudnianiu, awansach i obsadzaniu funkcji.

Z punktu widzenia pielęgniarek i położnych najważniejsze są zmiany dotyczące stanowisk kierowniczych i koordynujących, ponieważ projekt porządkuje i ujednolica wymagania dla funkcji takich jak:

• zastępca kierownika ds. pielęgniarstwa / naczelna pielęgniarka
• zastępca kierownika ds. położnictwa / naczelna położna

W projekcie pozostawiono (jako wymaganie) m.in.:

• magister pielęgniarstwa + studia podyplomowe z zarządzania w ochronie zdrowia + tytuł specjalisty (w dziedzinie pielęgniarstwa lub mającej zastosowanie w ochronie zdrowia)
• analogicznie dla położnych: magister położnictwa + zarządzanie + tytuł specjalisty
• oraz wskazano 7 lat stażu pracy.    

Równocześnie projekt wprowadza dodatkowy poziom organizacyjny w postaci stanowisk zastępcy pielęgniarki koordynującej i nadzorującej pracę innych pielęgniarek oraz zastępcy położnej koordynującej i nadzorującej pracę innych położnych, co w praktyce ma znaczenie dla ciągłości nadzoru, zastępstw i klarownego podziału odpowiedzialności, zwłaszcza w jednostkach, gdzie funkcje koordynujące są realnie wykonywane, ale dotąd były słabiej „umocowane” w siatce stanowisk. 

Dla „koordynującej i nadzorującej” (oraz jej zastępcy) projekt wskazuje m.in.:

• magister (pielęgniarstwa / położnictwa),

• tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa,

• min. 5 lat stażu w podmiocie leczniczym.  

W projekcie znajdują się także zmiany dotyczące centralnej sterylizatorni, w tym modyfikacja wymagań dla kierownika i zastępcy kierownika centralnej sterylizatorni. Oprócz ścieżek stricte medycznych, dopuszczono m.in. wariant: wykształcenie wyższe + kurs kwalifikacyjny dla kierowników centralnych sterylizatorni + studia podyplomowe z zarządzania w ochronie zdrowia. W sensie praktycznym zmiana ta ma pomóc w brakach kadrowych i „odblokować” obsadę funkcji kierowniczych (postulat środowiska sterylizacji). Dla pielęgniarek może to oznaczać większą konkurencję o stanowiska, ale też bardziej realistyczne wymagania.

Projekt mocno porządkuje też wiele innych stanowisk (ważne organizacyjnie dla oddziałów i zespołów), m.in.:

• dodanie nowych zawodów/stanowisk: profilaktyk i podiatra (zastępujące dotychczasowe stanowiska „zdrowia publicznego”),    

• doprecyzowanie stanowiska koordynatora na: „koordynator (pacjenta onkologicznego lub kardiologicznego)”,

• dopisanie ról takich jak histotechnik/histotechnolog, asystent balneologiczny, przywrócenie gipsiarza w wykazie stanowisk.

To są elementy, które mogą zmieniać realny podział zadań w organizacji.

Projekt zawiera bezpiecznik: osoba zatrudniona przed wejściem w życie na stanowiskach objętych zmianą, może dalej pracować na dotychczasowym (lub równorzędnym) stanowisku, jeśli była zatrudniona zgodnie z dotychczasowymi przepisami, nawet jeśli „nowych” kwalifikacji nie ma.  To ważne zwłaszcza dla funkcji kierowniczych i koordynujących. Zmiana ma działać głównie „na przyszłość” (rekrutacje/konkursy), a nie wywracać kadrę z dnia na dzień.

W samym projekcie zapisano, że rozporządzenie ma wejść w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Co to oznacza w praktyce? Najpierw kończą się konsultacje i uzgodnienia, potem projekt jest finalizowany, podpisywany i publikowany. Dopiero od publikacji liczy się 14 dni. Będziemy śledzić prace nad projektem.

Źródła:

RCL https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12406302/katalog/13180959#13180959

Zdjęcie: Adobe Stock