W debacie publicznej często słyszymy o „normach”, „zabezpieczeniu dyżurów” i „brakach kadrowych”. Raporty OZZPiP i NIPiP pokazują jednak coś ważniejszego: problemy pielęgniarstwa w 2026 roku nie będą tylko kwestią liczby etatów, ale konsekwencją zderzenia demografii kadr z rosnącymi potrzebami zdrowotnymi społeczeństwa. To sprawi, że napięcia będą widoczne zarówno w szpitalach, jak i w opiece długoterminowej oraz ambulatoryjnej.

OZZPiP wskazuje, że już dziś różnica między zapotrzebowaniem a dostępną liczbą pielęgniarek jest ogromna, a w perspektywie kolejnych lat ma dalej rosnąć, w analizach mówi się o niedoborze rzędu ok. 160 tys. obecnie i perspektywie jeszcze większej luki w kolejnych dekadach.  W praktyce rok 2026 oznacza, że „dziury” kadrowe będą łatać te same osoby – dyżurami ponad siły, dodatkowymi godzinami, przemieszczaniem personelu między odcinkami.

NIPiP pokazuje twarde dane: średni wiek pielęgniarki w Polsce to nieco ponad 54 lata (stan na koniec 2022 r.), a struktura wieku wskazuje na realny problem z zastępowalnością pokoleń. To oznacza, że w 2026 roku system coraz mocniej będzie zależny od doświadczonych pielęgniarek w wieku okołoemerytalnym, a jednocześnie będzie musiał znaleźć sposób, by ich nie „wypchnąć” z zawodu przeciążeniem. 

Raporty NIPiP i analizy przywoływane przez środowisko pokazują, że problemem jest nie tylko rekrutacja, ale przede wszystkim utrzymanie personelu, warunki pracy, obciążenie, dyżury, presja odpowiedzialności, a często także brak realnego wsparcia organizacyjnego. Rok 2026 może być momentem, w którym najważniejszym zdaniem w zarządzaniu pielęgniarstwem będzie nie „jak ściągnąć nowych”, ale „jak nie stracić tych, którzy już są”.

W 2026 r. spór o normy zatrudnienia będzie wracał, ale raporty kadrowe wprost sugerują, że samo „spełnianie minimum” nie rozwiązuje problemu. Jeśli kadra jest zbyt mała lub zbyt przeciążona, pojawiają się mechanizmy racjonowania opieki, nie dlatego, że ktoś „nie chce”, tylko dlatego, że nie ma czasu. Z perspektywy oddziału to wygląda prosto, kiedy pracuje się na granicy wydolności, priorytetem staje się „to, co nie może czekać”, a rzeczy ważne długofalowo (edukacja, profilaktyka, rozmowa terapeutyczna, mobilizacja pacjenta) schodzą na koniec kolejki.

Raporty kadrowe OZZPiP akcentują, że zapotrzebowanie na opiekę będzie rosło wraz z demografią, a to oznacza większą presję na opiekę długoterminową, geriatryczną i środowiskową.  W 2026 r. te obszary będą szczególnie wrażliwe, bo wymagają ciągłości, cierpliwości i czasu, czyli dokładnie tego, czego brakuje w systemie działającym na niedoborach.

Źródła

Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Raport o stanie pielęgniarstwa i położnictwa w Polsce https://nipip.pl/wp-content/uploads/2023/12/RAPORT-O-STANIE-PIELEGNIARSTWA-I-P-OLOZNICTWA-W-POLSCE-MAJ-2023.pdf dostęp: 29.12.2025

Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych. Informacja prasowa NIPiP: dane o strukturze wieku i prognozach zmian liczby pielęgniarek/położnych.  https://nipip.pl/category/komunikaty-prasowe/ dostęp: 29.12.2025

Okręgowy Związek Zawodowy Pielegniarek i Połoznych. Analizy kadrowe pielęgniarek – raport końcowy. Marzec 2025. https://ozzpip.pl/wp-content/uploads/2025/04/Analizy_kadrowe_pielegniarek_raport_koncowy_2025_03_31.pdf dostęp: 29.12.2025

Zdjęcie: Adobe Stock 

Artykuł ma charakter edukacyjno-analityczny i nie stanowi porady prawnej ani indywidualnej interpretacji przepisów. W sprawach decyzji kadrowych i organizacyjnych należy korzystać z aktualnych aktów prawnych oraz wewnętrznych procedur podmiotu leczniczego