W ostatnich tygodniach opublikowano nowelizację rozporządzenia Ministra Zdrowia, która wprowadza istotne zmiany dotyczące uprawnień pielęgniarek i położnych w zakresie diagnostyki. Nowe przepisy rozszerzają katalog badań, na które mogą być wystawiane skierowania przez te grupy zawodowe, co stanowi kolejny krok w kierunku zwiększenia ich samodzielności oraz poprawy dostępności do świadczeń zdrowotnych.

Jedną z kluczowych nowości jest wdrożenie świadczenia „Moje zdrowie – Bilans Zdrowia Osoby Dorosłej”. W jego ramach pielęgniarki pracujące w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej będą mogły wystawiać skierowania na wybrane badania biochemiczne i immunochemiczne, takie jak:

• hormon tyreotropowy (TSH),

• aminotransferaza alaninowa (ALAT),

• aminotransferaza asparaginianowa (ASPAT),

• gammaglutamylotranspeptydaza (GGTP),

• lipoproteina A,

• PSA całkowite (u mężczyzn).

Obecnie wykaz badań, na które mogą kierować pielęgniarki i położne zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem z 18 stycznia 2018 r., nie obejmuje tych testów, co rodzi potrzebę ujednolicenia przepisów - stąd projekt rozporządzenia.

Szersze kompetencje położnych POZ

Istotną zmianą jest również usunięcie ograniczenia, które dotychczas pozwalało jedynie pielęgniarkom kierować na badania lipidowe (cholesterol całkowity, LDL, HDL, triglicerydy). Teraz położne POZ również zyskają to uprawnienie, co zwiększy dostęp pacjentów do diagnostyki profilaktycznej i pozwoli odciążyć lekarzy.

Dodatkowo, położne będą mogły kierować kobiety w ciąży na badanie TSH, co wynika ze standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. Zmiana ta pozwoli na pełniejszą realizację świadczeń w ramach opieki nad ciążą fizjologiczną, bez konieczności angażowania lekarza.

Zmiana obejmuje szeroką grupę zawodową

Projektowane zmiany przepisów dotyczą bezpośrednio:

• 37 894 pielęgniarek podstawowej opieki zdrowotnej oraz pielęgniarek zatrudnionych w podmiotach leczniczych realizujących świadczenia POZ,

• 14 225 pielęgniarek pracujących w ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS),

• 6 714 położnych podstawowej opieki zdrowotnej.

To znacząca grupa zawodowa, która dzięki nowym regulacjom zyska większe możliwości diagnostyczne oraz wpływ na jakość i dostępność świadczeń zdrowotnych.

Celem nowelizacji  jest:

1. ujednolicenie przepisów dotyczących uprawnień diagnostycznych pielęgniarek i położnych z obowiązującymi rozporządzeniami dotyczącymi POZ i opieki okołoporodowej,
2. poprawa dostępności świadczeń zdrowotnych, w tym realizowanych bezpośrednio przez pielęgniarki i położne,
3. zwiększenie samodzielności zawodowej tych grup oraz potwierdzenie ich kompetencji i poziomu wykształcenia.

Co to oznacza dla praktyki zawodowej?

Zmiany w przepisach to istotne wzmocnienie roli pielęgniarek i położnych w systemie ochrony zdrowia. Zwiększenie uprawnień diagnostycznych przyczyni się przede wszystkim do sprawniejszej i szybszej diagnostyki pacjentów. Dla środowiska pielęgniarskiego to także realne potwierdzenie zaufania państwa do kwalifikacji zawodowych i rosnącej roli w zintegrowanym modelu opieki zdrowotnej.

Trwają konsultacje publiczne projektu rozporządzenia.