Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych zajęła stanowisko w sprawie organizowania jednoosobowych dyżurów przez pielęgniarki i położne oraz nieprzestrzegania minimalnych norm zatrudnienia w podmiotach leczniczych. W stanowisku nr 16 z 18 czerwca 2026 r. NRPiP wyraziła stanowczy sprzeciw wobec praktyki organizowania jednoosobowych dyżurów pielęgniarskich i położniczych oraz wobec nieprzestrzegania obowiązujących minimalnych norm zatrudnienia w placówkach medycznych. Samorząd zawodowy podkreślił, że zapewnienie odpowiedniej liczby pielęgniarek i położnych pozostaje jednym z podstawowych warunków udzielania świadczeń zdrowotnych zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zasadami bezpieczeństwa pacjenta oraz poszanowaniem praw pacjenta.  

NRPiP zwraca uwagę, że praktyka jednoosobowych dyżurów narusza przepisy dotyczące organizacji czasu pracy, prawa do odpoczynku oraz zasad ergonomii pracy wynikających z Kodeksu pracy. W ocenie Rady prowadzi także do nadmiernego obciążenia fizycznego i psychicznego pielęgniarek oraz położnych. W stanowisku wskazano, że nieprzestrzeganie minimalnych norm zatrudnienia może prowadzić do zjawiska racjonowania opieki pielęgniarskiej, ograniczenia czasu przeznaczonego dla pacjenta, zwiększenia ryzyka zdarzeń niepożądanych, zakażeń szpitalnych, upadków oraz opóźnionego reagowania na pogorszenie stanu zdrowia chorego. NRPiP podkreśla również, że skutkiem takich praktyk może być obniżenie jakości opieki zdrowotnej.  

Rada przypomina, że kierownicy podmiotów leczniczych są zobowiązani do organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz realizację świadczeń zdrowotnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym przepisami dotyczącymi minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych.  

W ocenie Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych niedopuszczalne jest przerzucanie skutków braków kadrowych na pielęgniarki i położne przez organizowanie jednoosobowych dyżurów albo systemowe niestosowanie obowiązujących norm zatrudnienia. NRPiP wnioskuje o podjęcie pilnych działań mających na celu wyeliminowanie praktyki jednoosobowych dyżurów pielęgniarskich i położniczych oraz zapewnienie bezwzględnego przestrzegania minimalnych norm zatrudnienia. Rada wskazuje także na konieczność prowadzenia systematycznych kontroli organizacji pracy pielęgniarek i położnych, tak aby pacjentom zagwarantować świadczenia realizowane z należytą starannością oraz zapewnić bezpieczeństwo wykonywania zawodów pielęgniarki i położnej.  

W stanowisku podkreślono również, że bezpieczeństwo pacjentów nie może być uzależnione od pracy ponad siły pielęgniarek i położnych ani od akceptacji organizacji pracy naruszającej podstawowe standardy bezpieczeństwa zdrowotnego. Według NRPiP właściwe normy zatrudnienia należy traktować nie jako koszt organizacyjny, lecz jako inwestycję w bezpieczeństwo pacjentów, jakość świadczeń zdrowotnych oraz stabilność systemu ochrony zdrowia.   

Jakie znaczenie praktyczne może mieć to stanowisko?

Stanowisko NRPiP nie jest nową ustawą ani rozporządzeniem, ale ma znaczenie jako oficjalny głos samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych. Może być przywoływane w dyskusjach o organizacji pracy, obsadzie dyżurów, bezpieczeństwie pacjentów oraz warunkach wykonywania zawodu.

W praktyce może mieć znaczenie przede wszystkim dla pielęgniarek i położnych, które zgłaszają problem jednoosobowych dyżurów, zbyt małej obsady lub pracy w warunkach przeciążenia. Dokument jasno wskazuje, że organizowanie jednoosobowych dyżurów oraz nieprzestrzeganie minimalnych norm zatrudnienia jest oceniane przez NRPiP jako praktyka niebezpieczna zarówno dla pacjentów, jak i dla personelu. Rada podkreśla, że skutkiem takich rozwiązań może być m.in. racjonowanie opieki pielęgniarskiej, mniejsza ilość czasu dla pacjenta, większe ryzyko zdarzeń niepożądanych, zakażeń szpitalnych, upadków oraz opóźnionej reakcji na pogorszenie stanu zdrowia chorego.  

Stanowisko może być też ważnym argumentem dla kadry zarządzającej: pielęgniarek oddziałowych, naczelnych, dyrektorów ds. pielęgniarstwa oraz kierowników podmiotów leczniczych. NRPiP przypomina, że to kierownicy podmiotów leczniczych są zobowiązani do organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy oraz realizację świadczeń zgodnie z przepisami, w tym z przepisami dotyczącymi minimalnych norm zatrudnienia pielęgniarek i położnych.  

W wymiarze praktycznym dokument może więc służyć jako punkt odniesienia przy zgłaszaniu nieprawidłowości, rozmowach z pracodawcą, analizie ryzyka organizacyjnego, kontrolach wewnętrznych, działaniach okręgowych izb oraz przy ocenie, czy sposób organizacji dyżuru rzeczywiście zapewnia bezpieczeństwo pacjentowi i personelowi. Ważne jest jednak, aby traktować go jako stanowisko samorządu zawodowego, a nie samodzielną podstawę prawną do rozstrzygania indywidualnych sporów.

źródło: NIPIP

Zdjęcie: Adobe Stock

Tekst ma charakter informacyjny i został przygotowany na podstawie stanowiska nr 16 Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z 18 czerwca 2026 r. w sprawie sprzeciwu wobec pełnienia jednoosobowych dyżurów przez pielęgniarki i położne oraz nieprzestrzegania minimalnych norm zatrudnienia w podmiotach leczniczych. Materiał nie stanowi porady prawnej ani oficjalnej wykładni przepisów. W sprawach indywidualnych należy odwołać się do obowiązujących aktów prawnych, dokumentów samorządu zawodowego .