Na dyżurze czas nie płynie - on ucieka. Jak organizacja pracy może odciążyć głowę i zrobić miejsce na to, co najważniejsze?

Pielęgniarstwo to chyba jedyny zawód, w którym można jednocześnie: podać leki, odebrać telefon, uspokoić rodzinę, znaleźć wózek do przewozu, wpisać wszystko w dokumentację, a na koniec usłyszeć: „Pani tu w ogóle była?”. Życie na pełnych obrotach w szpitalu nie jest metaforą. To dosłowność. Dyżur zaczyna się od listy zadań, które w normalnym świecie spokojnie zajęłyby dwie zmiany, jednego logistyka, jednego sekretarza medycznego i człowieka od „ogarniania sprzętu”. 

Organizacja pracy to nie jest fanaberia dla tych, co lubią kolorowe karteczki i planery. Organizacja pracy to narzędzie przetrwania. I naprawdę potrafi zmniejszyć stres, nie dlatego, że nagle zrobi się mniej obowiązków, tylko dlatego, że przestaniemy tracić czas na rzeczy, które nie powinny go zabierać.

Pierwsza rzecz: dyżur zaczyna się w głowie. Jeśli startujemy z rozproszeniem, to reszta idzie lawiną. Dlatego te kilka minut „ogarnięcia”, sprawdzenie priorytetów, kto jest niestabilny, kto ma zabiegi, kto jest po operacji, kto ma leki w kluczowych godzinach - to nie jest luksus. To jest fundament. Pielęgniarka, która planuje dyżur, nie jest „zbyt ambitna”. Ona jest po prostu mądra. 

Druga rzecz: priorytety są ważniejsze niż tempo. Tempo bywa złudne - można biegać cały dzień i na koniec mieć poczucie, że nic nie zrobione. Priorytety działają odwrotnie: człowiek robi rzeczy najważniejsze, a dopiero potem resztę, w miarę możliwości. Brzmi banalnie, ale na oddziale banalne rzeczy są najtrudniejsze.

Trzecia rzecz: mikroorganizacja, czyli te małe patenty, które nie wyglądają jak rewolucja, ale robią różnicę. Grupowanie czynności, żeby nie chodzić dziesięć razy do tej samej sali. Przygotowanie zestawów „na szybko” (opatrunki, wkłucia, pobrania), żeby nie budować procedury od zera za każdym razem. Uporządkowanie sprzętu w sposób logiczny, a nie „bo tak jest od lat”. I szybka checklista na start dyżuru - co jest, czego nie ma, co trzeba uzupełnić. W szpitalu i tak będzie niespodzianka, ale przynajmniej nie w postaci „nie ma zielonych wenflonów”.

Czwarta rzecz: komunikacja w zespole. Wiem, brzmi jak slajd z szkolenia, które wszyscy przewijają myślami do końca. Ale prawda jest taka, że chaos często jest efektem niedopowiedzianych informacji. Jeśli dyżur jest przekazywany „na skróty”, to potem ktoś biega dwa razy bardziej, bo musi odkrywać Amerykę. Organizacja pracy zaczyna się od tego, żeby powiedzieć jasno: kto co robi, co jest pilne, gdzie są ryzyka, co trzeba monitorować.

Piąta rzecz: dokumentacja. Królowa stresu, święta patronka „a kiedy ja mam to wpisać?”. Organizacja w dokumentacji to nie jest estetyka, to bezpieczeństwo. Jeśli wpisy są robione „kiedyś tam”, to potem człowiek nie pamięta, co zrobił o 10:30, bo o 10:30 ratował świat w trzech salach. Krótkie, częste wpisy (nawet minimalistyczne) bywają lepsze niż jeden wielki elaborat na koniec dyżuru, pisany na pamięć i na resztkach energii. A jeśli system komputerowy działa jakby był po dyżurze nocnym, tym bardziej warto wypracować rutynę, która ogranicza „odtwarzanie” zdarzeń po fakcie.

No i wreszcie: organizacja pracy to też… granice. W pielęgniarstwie łatwo wpaść w tryb „zrobię wszystko, jakoś to będzie”. Tylko że „jakoś” zwykle oznacza kosztem zdrowia, kosztem bezpieczeństwa albo kosztem własnej głowy. Organizacja to moment, w którym mówimy: tego się nie da zrobić naraz, tego nie da się zrobić bez wsparcia, tu potrzebuję pomocy, tu trzeba zmienić kolejność, tu trzeba coś odpuścić. I to nie jest słabość. To jest dojrzałość zawodowa.

Grafika: Treku

Felieton z cyklu Pielęgniarstwo od kuchni.