Czy pacjent z raną przewlekłą musi być kierowany do poradni specjalistycznej wyłącznie po to, aby uzyskać receptę refundowaną na specjalistyczny opatrunek? W stanowisku Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa opieki długoterminowej dla województwa wielkopolskiego z 22 czerwca 2026 roku wskazano, że leczenie miejscowe rany, w tym dobór i ordynowanie opatrunków, może być prowadzone na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, opieki długoterminowej albo w ramach praktyki zawodowej osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia i kompetencje.

Stanowisko zostało wydane w związku z pojawiającymi się w praktyce przypadkami odmowy wystawienia recept refundowanych na specjalistyczne opatrunki dla pacjentów z ranami przewlekłymi. Dokument odnosi się do ordynowania refundowanych wyrobów medycznych, w tym opatrunków, zasad kwalifikacji pacjenta do refundacji, dostępu do leczenia miejscowego oraz sytuacji, w których skierowanie do poradni specjalistycznej jest zasadne.

W stanowisku wskazano, że osoba uprawniona do wystawiania recept, w tym lekarz, a w zakresie własnych uprawnień również pielęgniarka lub położna posiadająca wymagane kwalifikacje, może ordynować refundowane wyroby medyczne, w tym opatrunki. Warunkiem jest to, aby ordynacja wynikała z oceny stanu klinicznego pacjenta oraz aby spełnione były warunki refundacji. W stanowisku przypomniano również, że od 12 grudnia 2015 roku nie ma obowiązku zawierania odrębnych umów upoważniających do wystawiania recept refundowanych. Wystawienie recepty refundowanej powinno nastąpić po dokonaniu oceny stanu pacjenta, rozpoznaniu wskazań klinicznych, doborze właściwego wyrobu medycznego zgodnie z aktualną wiedzą medyczną oraz udokumentowaniu podjętej decyzji terapeutycznej. Warunkiem zastosowania refundacji jest spełnienie kryteriów określonych w aktualnym wykazie refundacyjnym oraz ustalenie uprawnienia pacjenta do refundacji.

Czy pacjent musi być kierowany wyłącznie do poradni specjalistycznej? Nie. W stanowisku podkreślono, że aktualne przepisy dotyczące ordynowania refundowanych opatrunków nie wymagają kierowania pacjenta wyłącznie do poradni specjalistycznych albo lekarzy określonych specjalności. Leczenie miejscowe rany, w tym dobór i ordynowanie opatrunków, może być prowadzone na poziomie podstawowej opieki zdrowotnej, opieki długoterminowej albo w ramach praktyki zawodowej osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia i kompetencje.

Skierowanie pacjenta do poradni specjalistycznej jest zasadne szczególnie wtedy, gdy potrzebna jest pogłębiona diagnostyka, występuje podejrzenie powikłań, nie obserwuje się postępu leczenia, konieczna jest kwalifikacja do leczenia zabiegowego albo stan pacjenta wykracza poza możliwości bezpiecznego prowadzenia terapii na danym poziomie opieki. Samo występowanie rany przewlekłej albo potrzeba zastosowania refundowanego opatrunku nie stanowi jednak samodzielnej przesłanki do obowiązkowego kierowania pacjenta do poradni specjalistycznej. W stanowisku wskazano, że jeżeli podczas stosowania opatrunków kupowanych dotychczas pełnopłatnie uzyskano poprawę stanu rany, zasadne może być kontynuowanie tej terapii. Warunkiem jest to, aby była ona nadal wskazana klinicznie, zgodna z aktualną oceną rany oraz spełniała warunki refundacji.

Za ranę przewlekłą należy uznać ranę, która mimo prawidłowego leczenia nie wykazuje postępu gojenia albo nie ulega wygojeniu w okresie około 6 tygodni. W takich przypadkach szybkie wdrożenie właściwego leczenia miejscowego ma istotne znaczenie dla ograniczenia ryzyka zakażenia, progresji rany, bólu oraz wydłużenia procesu leczenia. W przypadku stwierdzenia wskazań klinicznych oraz spełnienia warunków refundacji osoba uprawniona do wystawiania recept powinna rozważyć wystawienie recepty refundowanej zgodnie z oceną kliniczną, wskazaniami oraz obowiązującymi zasadami refundacji. Nieuzasadnione kierowanie pacjenta wyłącznie do poradni specjalistycznej albo do innej osoby uprawnionej do wystawiania recept, jedynie w celu uzyskania recepty, może prowadzić do opóźnienia terapii i pogorszenia stanu klinicznego. Stanowisko wskazuje, że nieuzasadniona odmowa wystawienia recepty refundowanej albo nieuzasadnione ograniczanie dostępu pacjenta do świadczenia, mimo istnienia wskazań klinicznych i spełnienia warunków refundacji, może skutkować złożeniem skargi do podmiotu udzielającego świadczeń, Narodowego Funduszu Zdrowia albo Rzecznika Praw Pacjenta. Jeżeli w następstwie opóźnienia leczenia dojdzie do pogorszenia stanu zdrowia lub powstania szkody, pacjent może dochodzić roszczeń na drodze cywilnej, zgodnie z zasadami odpowiedzialności określonymi w przepisach prawa.

Stanowisko ma duże znaczenie dla pielęgniarek pracujących w opiece długoterminowej, POZ, opiece domowej, poradniach leczenia ran oraz w praktykach zawodowych, szczególnie dla osób posiadających uprawnienia do ordynowania wyrobów medycznych.

Wnioski ze stanowiska:

• Refundowane opatrunki mogą być ordynowane przez osoby uprawnione do wystawiania recept, w tym pielęgniarki i położne posiadające wymagane kwalifikacje, w zakresie ich uprawnień
• Sama obecność rany przewlekłej albo potrzeba zastosowania refundowanego opatrunku nie oznacza obowiązku kierowania pacjenta wyłącznie do poradni specjalistycznej
• Skierowanie specjalistyczne jest zasadne wtedy, gdy wymaga tego stan kliniczny pacjenta, potrzeba diagnostyki, brak postępu leczenia, podejrzenie powikłań albo konieczność leczenia zabiegowego

-----------

Materiał odnosi się do stanowiska Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa opieki długoterminowej w województwie wielkopolskim z dnia 22 czerwca 2026 roku. W praktyce zawodowej należy każdorazowo korzystać z aktualnego wykazu refundacyjnego, aktualnych przepisów dotyczących recept refundowanych, własnych uprawnień zawodowych, procedur obowiązujących w danym podmiocie oraz aktualnej wiedzy medycznej dotyczącej leczenia ran. Artykuł nie zastępuje konsultacji prawnej ani indywidualnej decyzji klinicznej podejmowanej w konkretnej sytuacji pacjenta.

Źródło

Stanowisko Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie pielęgniarstwa opieki długoterminowej w województwie wielkopolskim w sprawie ordynowania refundowanych opatrunków w leczeniu ran przewlekłych, Poznań, 22.06.2026 r. www.oipip.pl